Bijensteken op de penis voor de wetenschap

Een bijensteek is het pijnlijkst op je neus en een steek van de Paraponeramier voelt alsof je 240 volt door je lijf krijgt. Die bevindingen leverden twee wetenschappers een Ig Nobelprijs op, de vrolijke wetenschapsprijs voor onderzoek dat je eerst aan het lachen maakt en daarna aan het denken zet. 

“Pure, intense, briljante pijn. Alsof je over brandend houtskool loopt met een spijker van 7,5 centimeter in je hiel. De pijn is zo onmiddelijk en intens dat je geen idee van de werkelijkheid meer hebt. Alsof je je vinger in een 240 Volt stopcontact steekt.” Zo beschrijft entomoloog Justin Schmidt de steek van een Paraponeramier (Paraponera clavata).

Met een grootte van meer dan 2,5 centimer is het Zuid-Amerikaanse beestje een van de grootste mieren ter wereld. Naast een indrukwekkende grootte valt hij op door zijn zeer pijnlijke steken. Zoals Schmidt zelf mocht ervaren. Hij liet zich op verschillende lichaamsdelen steken door verschillende insectensoorten. Van iedere steek maakte hij vervolgens een uitgebreide beschrijving. Vannacht won hij er een Ig Nobelprijs voor. Het was de 25ste keer dat de Ig Nobelprijzen werden uitgereikt voor het meest lachwekkende wetenschappelijk onderzoek.

Vingers in het stopcontact

In 1983 ontwierp de bioloog de Schmidt Sting Pain Index. Daarin deelt hij insectenbeten in op een schaal van 1 tot 4. De Paraponeramier gaf hij een 4 (meest pijnlijk). Schmidt is in totaal meer dan duizend keer gestoken, door 150 verschillende soorten. 78 van die soorten beschreef hij in zijn winnende publicatie. Een steek van onze eigen gele wesp voelt volgens Schmidt als ‘heet en rokerig, bijna oneerbiedig. Vergelijkbaar met een brandende sigaret die op je huid wordt gedoofd.’ Overigens heeft het onderzoek van Schmidt ook een serieuze kant. Hij bekijkt ook hoe de pijn precies ontstaat en hij bestudeert hoe insecten hun gif inzetten tegen vijanden.

Justin schmidt

Justin Schmidt is de grondlegger van de Schmidt Sting Pain Index uit 1983 waarin hij insectenbeten op een schaal van 1 tot 4 indeelt. Credits: Justin Schmidt

 

Gewelddadige pijn

Schmidt deelt de Ig Nobelprijs met de jonge bioloog Michael Smith. Smith raakte geïnspireerd door het werk van Schmidt en wilde weten waar een bijensteek nou eigenlijk het meeste pijn doet. Ook hij zette hiervoor zijn eigen lichaam in: 38 dagen lang, pakte hij ’s ochtends tussen 9 en 10 uur vijf keer met een pincetje de vleugels van een bij en liet het insect vervolgens een bepaald lichaamsdeel steken. De pijn die uit de steek voortkwam, gaf hij een score tussen 1 en 10. In totaal onderzocht hij 25 lichaamsdelen.

Fig 1 2x

De plekken (rood kruis) waar bioloog Michael Smith zich liet steken. Credits: PeerJ

 

De minst pijnlijke steken zijn volgens Smith die op de schedel, de bovenarm en de teen. Plaatsen die je volgens hem beter uit de buurt van de bij kunt houden zijn de penis, de neus en de lippen. De neus krijgt als enige een score van 9. In zijnpublicatie beschrijft Smith de steek als volgt: ‘het is een bijna gewelddadige pijn die je onmiddelijk laat niezen, tranen en een overvloedige stroom van slijm op gang brengt. Die hoeveelheid slijm voorkomt waarschijnlijk dat je op dezelfde plek opnieuw gestoken wordt’.

Bronnen:

  • Schmidt, J. O., S.B. Murray en W.L. Overal, Hemolytic Activities of Stinging Insect Venoms, Archives of Insect Biochemistry and Physiology, vol. 1, no. 2, 1983, pp. 155-160.
  • Smith, M.L., Honey Bee Sting Pain Index by Body Location, PeerJ, 2014, 2:e338.

Dit artikel verscheen 18 september 2015 op Kennislink.nl

Print Friendly, PDF & Email